گفتگوهای تنهایی

انقلابها بوجود می آیند ... (تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر نظریه خانم تدا اسکاچپل)

toussi — Wed, 06 Feb 2008 05:24:18 GMT

مهمترین متن ناظر به نظریه اسکاچپل در خصوص انقلابات اجتماعی کتاب "دولتها و انقلابات اجتماعی" است . او معتقد است انقلاب اجتماعی ، تنها در جوامع کشاورزی نسبتا ثروتمند که در گذشته تحت سلطه کشورهای استعمار گر نبوده اند به وجود می اید همچنین جوامعی که شاهد انقلابات اجتماعی بوده اند از نظر نظام حکومتی تشکیلات دیوانسالاری متمرکز داشته اند . (1)در نتیجه انقلابات اجتماعی به نظر اسکاچپل صرفا در جوامع دیوانسالار کشاورزی اتفاق افتاده است . اسکاچپل بر این نظر است در صورتی که چنین جوامعی در صحنه بین المللی ، در رقابت شدید نظامی وارد شوند با بحران های سیاسی اجتماعی در داخل مرزهای خود روبرو می شوند و موقعیت انقلابی در نتیجه پیدایش بحران های سیاسی و نظامی در دولت و در طبقات مسلط گسترش می یابد .

از نظر اسکاچپل جوامع ما قبل از انقلاب در صورت ورود به رقابت های تسلیحاتی بین اللملی به سه بحران اساسی در حکومت خود مواجه می شوند :

1- عدم توانایی و قدرت دولت مرکزی برای اداره امور کشور
2- شورش و طغیان طبقات پایین جامعه به ویژه روستاییان و کشاورزان
3- اتحاد رهبران و گروههای سیاسی مختلف به منظور پدید آوردن نظام های انقلابی

اسکاچپل معتقد است نقطه شروع انقلاب ، ورود یک کشور دارای ساخت اجتماعی دیوانسالار کشاورز به رقابتهای نظامی و تسلیحات بین المللی است .

مبارزات سياسى امام‏حسين عليه السلام در زمان معاويه

toussi — Mon, 14 Jan 2008 19:36:18 GMT

امام حسن عليه السلام در اثر توطئه‏اى شوم كه از سوى معاويه تدارك ديده ‏شد به شهادت رسيد و جلوه‏هاى شكوهمند امامت در ديگر يادگار فاطمه و على عليهماالسلام متجلى گشت. استبداد اموى جهت هدم امامت راستين و ياران دلباخته آن، عزم ‏را دو چندان كرد و با تهديد و ارعاب و ترفندهاى عوام فريبانه به‏ نابودى مكتب و راه امام على و فرزندانش عليهم السلام همت ‏گماشت. بدين جهت، رهبرى و هدايت امت‏ شرايط دشوار و طاقت‌فرسايى ‏يافت. دوران دهساله امامت ابى‏عبدالله عليه السلام بيانگر مواضع و برنامه‏هاى آن حضرت در مقابل اين تحولات است كه پيام‌ها و درس‌هاى ‏ارزشمندى را فرا راه عاشقانش قرار مى‏دهد و از سوى ديگر، سيره ‏اخلاقى تربيتى آن بزرگوار را از ذخائر ازرشمند جهان اسلام و از بايسته‏هاى پژوهشى است كه بخش مهمى از آن ظهور و درخشش همين‏ دوران مبارك است. نوشته حاضر نگاهى است اجمالى به يكى از مواضع ‏و ابعاد زندگى سياسى آن حضرت با عنوان «مبارزات امام‏حسين عليه‌السلام در دوران معاويه كه محورهاى زير بيانگر جوانب آن ‏مى‏باشد.

مارکس و بحران زمانه

toussi — Thu, 15 Nov 2007 18:12:18 GMT

بحران زمانه مارکس :

فلسفه تاریخ مارکسی که چارچوب نظریه اقتصادی و سیاسی مارکسی می باشد در حقیقت

روایت غیر مذهبی شده فلسفه تاریخ و معاد شناسی یهودی – مسیحی است . در این فلسفه ، انسانیت با چهره ای مصیبت دیده ترسیم می شود که در گذر زمان از شرارت ها ، بی عدالتی ها و رنج و مرارت ها آسیب دیده است اما سرانجام و به ناگهان به بهشت رفاه و حقانیت وارد می شود ، بهشتی که در آن برگزیدگان مردم و کسانی که از رنج و محرومیت ها جان به در برده اند ، جایگاه والایی خواهند داشت .ضرورت طبیعی به شیوه ای مکاشفه ای جای خود را به آزادی و عدالت ذاتی می دهد .

قوانین تبعیض الود پروس یهودیان را در موقعیت پایین تری قرار می داد ، این تبعیض خواسته بر یهودیان راین گران می آمد زیرا در دوره کوتاه اقتدار ناپلئونی از مزایای برابری بهره مند شده بودند . از این بیش از یهودیان دیگر احساس محرومیت می نمودند

خیلی طبیعی بود که یک روشنفکر حساس مثل مارکس به عنوان عضوی از گروه تحت ستم و محروم ، که از این محرومیت و ستم آگاهی کامل نیز دارد با گروه محروم دیگر جامعه یعنی طبقه کارگر شهری _ که تعداد رو به ازدیاد آنان نوید گسستن زنجیرهای بی عدالتی را می دهد و همچنین بیانگر تبعات منفی انقلاب صنعتی نیز بود _ احساس هویت مشترک داشته داشته باشد . و سئوال اصلی در نظر مارکس این است که چگون عدالت اجتماعی محقق می شود ؟

خاورمیانه جدید

toussi — Thu, 20 Sep 2007 21:01:18 GMT

اما به راستی چه شد که آمریکا که خود را ناجی ملت های محروم و فقیر خاورمیانه می دانست ،

به گفته مادلین آلبرایت این روزها به وضعیتی دچار شده است که موجب شرمندگی آمریکاییان و تهدیدی برای امنیت جهانی شده است؟!

خاورمیانه جدیدی که رایس آن را مطرح کرد هر چند ناظر بر شکست نسبی طرح پیشین یعنی خاورمیانه بزرگ می باشد اما از طرف دیگر نشانگر تلاش بی وقفه و نظامند جهان غرب به سرکردگی آمریکا برای مقابله و مهار خاورمیانه اسلامی با محوریت تفکر شیعی و انقلاب است . و این خود بیانگر این حقیقت است که موج بیداری اسلامی قلب میلیونها مسلمان را تحت تاثیر جدی خود قرار داده است . شاید به همین خاطر باشد که آمریکا و هم پیمانانش در منطقه می کوشند با طرح مسایلی چون هلال شیعی اذهان مسلمین را نسبت به این مسئله منحرف کنند . نوام چامسکی ، متفکر برجسته آمریکایی در همین باره معتقد است که موفقیت نامزدهای شیعی در انتخابات عراق ، قدرت گرفتن حزب الله لبنان ، بیانگر این واقعیت است که هویت سیاسی جدید شیعه در حال شکل گیری در منطقه است ... قدرت گرفتن شیعیان برای اندیشمندان آمریکایی به یک کابوس تبدیل شده است و هلال شیعی در حال گسترش از لبنان تا خراسان ، بین النهرین و فلات ایران است .

و درنهایت بر خلاف تصور و تلاش آمریکا آن چه در حال شکل گیری در منطقه است قدرتمند شدن نهضت های اسلام گرا بر محوریت جمهوری اسلامی ایران است .

واقعیاتی از کودتای 28 مرداد

toussi — Sat, 18 Aug 2007 15:50:03 GMT

به جرات می توان گفت که کمتر واقعه ای را در تاریخ معاصر ایران می توان سراغ گرفت که پیرامون آن این همه مطلب به رشته تحریر در آمده باشد . همچنین کمتر تحول تاریخی یا رویداد سیاسی را می توان در تاریخ ایران یافت که در باره آن این همه اجماع نظر وجود داشته باشد . اگر از رژیم پیشین و طرفداران آن صرفنظر کنیم مابقی جریانات سیاسی بر روی کودتای ۲۸ مرداد اجماع دارند .

در ایران یک حکومت ملی به رهبری مرحوم دکتر مصدق بر سر کار بود و آن حکومت توانسته بود در پرتو مبارزات ملت ایران نفت را که بیش از نیم قرن از سوی استعمار انگلستان به تاراج می رفت را ملی کرده و دست بیگانگان را از این ثروت ملی کوتاه کند . اما امریکا و انگلیس در یک اقدام ناجوانمردانه این حکومت ملی و مردمی را از طریق یک کودتای نظامی سرنگون می کنند و با بازگرداندن شاه سابق به قدرت نه تنها ۲۵ سال دیگر نفت ایران را به تاراج می برند بلکه با دیکته کردن سیاست های که به زیان ملت بود منافع ملی ایران را پایمال کردند...

اما در باره قهرمان اصلی این ماجرا یک اختلاف نظر واقعی وجود دارد . تا قبل از پیروزی انقلاب بسیاری از طرفداران مصدق ، آیت الله کاشانی را به رغم نقش اولیه ای که در ملی شدن نفت بر عهده داشت به دلیل جدا شدن از مصدق و پشت کردن به او دست کم غیر مستقیم در سقوط مصدق شریک می دانستند . اما بعد از انقلاب، ملی کردن نفت به آیت الله کاشانی نسبت داده شد و در مقابل تب مصدق ستیزی در میان برخی از انقلابیون بالا گرفت و مصدق متهم به قصور بسیار در جریان کودتای ۲۸ مرداد گردید .

اختلاف نظر بر سر این مسئله، البته در اصل شاکله گفتمان ۲۸ مرداد تغییری به وجود نمی آورد . صرف نظر از اینکه مصدق یا کاشانی را مقصر و یا قهرمان بدانیم پیرامون طرف دیگر که آمریکا باشد هیچ تغییری پدید نمی آید . همه گروهها ، احزاب ،جریانات و تشکل های سیاسی از این بابت اتفاق نظر دارند . چه در میان گروهها و جریانات سیاسی قبل از انقلاب و چه در میان جریانات بعد از انقلاب از چپ های مارکسیست گرفته تا مسلمانان رادیکال انقلابی ، ملی گرایان لائیک ، ملی مذهبی ها و... ، کودتای ۲۸ مرداد سند تجاوز آمریکا و در مقابل مظلومیت و حقانیت ملت ایران است . رویکرد تاریخی ما نسبت به کودتای ۲۸ مرداد واقعیت های مهمی را نادیده می گیرد . سئوالات مهمی پیرامون کودتای ۲۸ مرداد مطرح است که نه قبل از انقلاب و نه بعد از انقلاب آنها را مطرح نکرده ایم و نه به آنها پاسخی داده ایم . به عنوان مثال ، ما هرگز به این نکته مهم توجه نکرده ایم که ، درست است که آمریکایی ها و انگلیسی ها کودتای ۲۸ مرداد را به راه ، اما آنان برای انجام کودتا حتی یک سرباز هم وارد ایرن نکردند . آنان کودتا را طراحی کردند ، اما این خود ما ایرانیان بودیم که آن را انجام دادیم . صدها و به تدریج هزاران نفری که در فاصله بین ساعات اولیه صبح روز ۲۸ مرداد تا ظهر آن روز در خیابانهای تهران به نفع شاه و علیه مصدق به تظاهرات پرداخته و نهایتا دولت مصدق را ساقط کردند ، نه آمریکایی بودند و نه انگلیسی بلکه هموطنان ایرانی خودمان بودند ... و این گوشه ای از تاریخ انکار ناپذیر کودتای ۲۸ مرداد می باشد ...

تحلیل گفتمان چیست ؟

toussi — Sat, 14 Jul 2007 16:09:18 GMT

اصطلاح گفتمان ظاهراً اولين بار در مقاله تحليل گفتمان نوشته زليك هريس به كار رفت. هريس در اين مقاله ديدي صورت گرايانه و ساخت گرايانه از سازه‌هاي بزرگتر دارد و مي‌گويد؛ تحليل گفتمان صرفا نگاهي صورت‌گرايانه به متن است. وعده‌اي آن را نقطه مقابل تحليل نوشتار به كار برده‌اند اين عده معتقد بودند كه تحليل گفتمان شامل ساختمان زبان گفتار مانند گفتگوها، مصاحبه‌ها، تفسير‌هاو سخنراني‌ها است و تحليل متن Text Analysis شامل ساختمان زبان نوشتار مانند مقاله‌ها، داستان‌ها، گزارش‌ها و غيره است. بعد ازمدتي عده‌اي از زبان‌شناسان آن را در معناهاي متفاوتي به كار برده ا‌ند اين عده اخير معقتد بودند كه تحليل گفتمان بيشتر به كاركرد يا ساخت جمله و كشف و توصيف روابط آن مي‌پردازد به عبارت ديگر تحليل گفتمان نزد اين عده عبارت است از : شناخت رابطة جمله‌ها با يكديگر و نگريستن به كل آن چيزي كه نتيجة اين روابط است. آنچه كه از اين تعريف بر ‌مي‌آيد اين است كه ما در تحليل گفتمان برخلاف تحليل‌هاي سنتي زبان‌شناختي صرفا به عناصر نحوي و لغوي تشكيل دهنده جمله به عنوان عمده‌ترين مبناي تشريح معنا، يعني بافت متن Co – Text سروكار داريم بلكه فراتر از آن ما به عوامل برون‌زباني يعني بافت موقعيتي Context of situation فرهنگي و غيره سروكار داريم. بنابراين تحليل گفتمان؛ «چگونگي تبلور و شكل‌گيري معنا و پيام واحدهاي زباني را در ارتباط با عوامل دروني زباني (بافت متن) واحدهاي زباني، محيط بلافصل زباني مربوطه و نيز كل نظام زباني و عوامل برون‌زباني (بافت اجتماعي، فرهنگي و موقعيتي) بررسي مي‌كند».

toussi — Sat, 23 Jun 2007 11:39:18 GMT

چند قدم مانده تا حجم بی انتهای طلوع

من این فاصله کوتاه را چه سنگین قدم می زنم ...

میشل فوکو و انقلاب اسلامی ایران

toussi — Sat, 23 Jun 2007 11:01:18 GMT

تحلیل فوکو از انقلاب و به تبع آن از انقلاب اسلامی مبتنی بر دیدگاه وی درباره مقولات قدرت و تاریخ است . فوکو ، در بررسی تاریخ و اصول حاکم بر تحولات تاریخی ، تلاش می کند تا نوعی عدم پیوستگی و گسست را کشف کند و توضیح دهد . در واقع ، تاریخ « در عین حال که تجسم یک شکیبایی طولانی و ناگسسته می باشد ، حرکتی است پویا که در نهایت ، نمامی حد و مرزها را در هم شکسته ، در هم می نوردد.»

به نظر او انقلاب نیز در واقع گسل و گسستی است که تاریخ را به فبل و بعد از خود تقسیم می کند و آغازی نو محسوب می شود . به عبارت روشن تر ، انقلاب همان حرکت پویا و بنیادینی است که مرزهای سنتی حاکم بر تاریخ را در هم می شکند و تغییر بنیادین را بنا می نهد .

در خصوص قدرت نیز فوکو قدرت را نه یک مالکیت و مایملک ، بلکه یک استراتژی می داند ، زیرا به نظر او قدرت ، نه نهاد و نه یک ساختار ، بلکه وضعیت استراتژیکی پیچیده است . در دیدگاه وی ، قدرت ، نه از مقوله مالکیت و تعلق ، بلکه از مقوله استراتژی و تبادل است .

هرجا که قدرت یافت شود مقاومت نیز وجود دارد و به طور اساسی ، شبکه روابط قدرت ، همراه و قرین با اشکال مقاومت و ایستادگی است . در نتیجه شرط وجود قدرت رابطه آن با مقاومت و آزادی است .

فوکو در چارچوب چنین مبانی نظری خاص ، به بررسی و تحلیل انقلاب اسلامی می پردازد . به نظر وی ، حرکت انقلابی مردم ایران ، جنبشی کاملا بدیع ، بی سابقه و متفاوت با حرکت های انقلابی کلاسیک است . انقلاب ایران ، فاقد دو ویژگی مهمی است که معمولا اندیشمندان غربی ، آن ها را نشانه های اساسی پدیده انقلاب می دانند .

گفتمان اسلام سياسى و سياست خارجى ج.ا.ا

toussi — Thu, 21 Jun 2007 10:10:18 GMT

گفتمان اسلام سياسى و قرائت جديد از اسلام تا قبل از پيروزى انقلاب اسلامى ايران در سياست داخلى و سياست خارجى خصلت استعمارى دارد. در اين مرحله ما شاهد بيان و طرح ارزش‏ها آرمان‏ها و ايده‏هايى از جانب گفتمان اسلام سياسى هستيم كه در چالش با گفتمان پهلوى قرار دارد و چون قدرت در تصرف رژيم پهلوى است، طرح ارزش‏ها و ايده‏هاى گفتمان اسلام سياسى جنبه صرفاً ايده‏آلى و حاشيه‏اى دارد. در گفتمان اسلام سياسى در سياست خارجى بر عناصرى مانند استقلال و رفع سلطه بيگانه تأكيد مى‏شود و گفتمان پهلوى به دليل عدم تحقق بخشيدن به استقلال ايران و حضور مستشاران آمريكايى در ايران به چالش طلبيده مى‏شود و از رژيم پهلوى به عنون يك دولت دست نشانده ياد مى‏گردد. در اين مرحله گفتمان اسلام سياسى تلاش مى‏نمايد تا به نيازهاى سياست خارجى ايران از طريق مفاهيمى مانند بيگانه‏ستيزى، مقابله با استعمار و امپرياليسم، رفع سلطه و ستم، برقرارى روابط برابر با جهان خارج و حفظ منافع كشور پاسخ دهد و اين گونه نشان دهد كه گفتمان پهلوى در خدمت به اجانب و قدرت‏هاى خارجى و منافع دربار است و سياست‏هاى حكومت پهلوى در عرصه خارجى و روابط بين‏الملل يكى از مهمترين عوامل عقب ماندگى و ايجاد مشكلات متعدد اقتصادى، فرهنگى و سياسى كشور است و براى رسيدن به استقلال و توسعه همه جانبه كشور بايد به آموزه‏هاى گفتمان اسلام سياسى روى آورد. بنابراين به هر ميزان كه بر قدرت و موقعيت نيروى مخالف رژيم پهلوى اضافه مى‏گشت، گفتمان پهلوى تضعيف مى‏شد و زمينه براى تقويت و هژمنوتيك شدن گفتمان اسلام سياسى در سياست خارجى بيشتر مى‏گرديد.

نتایج انقلاب ایران

toussi — Sat, 09 Jun 2007 19:56:18 GMT

نقد کتاب نتایج انقلاب ایران . اثر نیکی کدی .

نیکی کدی. نتایج انقلاب ایران . انتشارات ققنوس ، تهران ، 1383 .

از هنگام پيروزي انقلاب اسلامي ايران تاكنون در خارج از كشور صدها كتاب در مورد تاريخ‌، انقلاب اسلامي، نظام جمهوري اسلامي، امام خميني (ره) و ساير مسائل ايران منتشر شده است. در يك تقسيم‌بندي كلي مي‌توان مؤلفان اين آثار را به دو دسته تقسيم كرد. اول نويسندگان يا محققاني كه سالها پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، بنا به علائق خود به مطالعه و تحقيق در مورد تاريخ و سرزمين ايران پرداخته بودند و دوم افرادي كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي به دلايل خاص و به طور مقطعي به مطالعه ايران علاقمند شده‌اند. خانم دكتر نيكي‌‌كدي (متولد 1930) استاد ممتاز تاريخ دانشگاه كاليفرنيا در لوس‌آنجلس از نويسندگان دسته اول است كه سالها پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، تاريخ و سرزمين ايران را به عنوان حوزه مطالعاتي خود برگزيده بود. وي بين سالهاي 1338 تا 1357 هشت سفر به ايران انجام داد و در مجموع سه سال از عمر خويش را در ايران گذرانده است. خانم كدي علاوه بر تأليف بيش از يكصد مقاله، تاكنون بيش از بيست كتاب تأليف يا ويرايش كرده كه بيشتر آنها در مورد تاريخ و مسائل ايران است و از اين ميان حداقل پنج كتاب وي به زبان فارسي ترجمه شده است.