اصطلاح گفتمان ظاهراً اولين بار در مقاله تحليل گفتمان نوشته زليك هريس به كار رفت.  هريس در اين مقاله ديدي صورت گرايانه و ساخت گرايانه از سازه‌هاي بزرگتر دارد و مي‌گويد؛ تحليل گفتمان صرفا نگاهي صورت‌گرايانه به متن است. وعده‌اي آن را نقطه مقابل تحليل نوشتار به كار برده‌اند اين عده معتقد بودند كه تحليل گفتمان شامل ساختمان زبان گفتار مانند گفتگوها، مصاحبه‌ها، تفسير‌هاو سخنراني‌ها است و تحليل متن Text Analysis شامل ساختمان زبان نوشتار مانند مقاله‌ها، داستان‌ها، گزارش‌ها و غيره است. بعد ازمدتي عده‌اي از زبان‌شناسان آن را در معناهاي متفاوتي به كار برده ا‌ند اين عده اخير معقتد بودند كه تحليل گفتمان بيشتر به كاركرد يا ساخت جمله و كشف و توصيف روابط آن مي‌پردازد به عبارت ديگر تحليل گفتمان نزد اين عده عبارت است از : شناخت رابطة جمله‌ها با يكديگر و نگريستن به كل آن چيزي كه نتيجة اين روابط است. آنچه كه از اين تعريف بر ‌مي‌آيد اين است كه ما در تحليل گفتمان برخلاف تحليل‌هاي سنتي زبان‌شناختي صرفا به عناصر نحوي و لغوي تشكيل دهنده جمله به عنوان عمده‌ترين مبناي تشريح معنا، يعني بافت متن Co – Text سروكار داريم بلكه فراتر از آن ما به عوامل برون‌زباني يعني بافت موقعيتي Context of situation فرهنگي و غيره سروكار داريم. بنابراين تحليل گفتمان؛ «چگونگي تبلور و شكل‌گيري معنا و پيام واحدهاي زباني را در ارتباط با عوامل دروني زباني (بافت متن) واحدهاي زباني، محيط بلافصل زباني مربوطه و نيز كل نظام زباني و عوامل برون‌زباني (بافت اجتماعي، فرهنگي و موقعيتي) بررسي مي‌كند».